به گزارش خبرنگار ایبنا؛ در ۱۳ سال گذشته یعنی از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۴، تعداد تراکنشهای الکترونیکی ثبتشده در شبکه شاپرک ایران از ۵ میلیارد به ۵۲ میلیارد تراکنش رسیده که گویای حرکت مستمر در مسیر دیجیتالی شدن است.
از زاویه مبلغ تراکنشها هم این مقایسه را داشته باشیم، چنین افزایشی قابل مشاهده است. به طوری که در سال ۱۳۹۲، مجموع مبالغ تراکنشها حدود ۶۳۳ هزار میلیارد تومان بود، که در سال ۱۴۰۴ این رقم به بیش از ۲۵,۰۵۲ هزار میلیارد تومان رسیده که افزایش ۳۸۶۰ درصدی را نشان میدهد. این رشد چشمگیر نشان میدهد که پرداختهای الکترونیکی نه تنها از نظر تعداد، بلکه از نظر ارزش نیز نقش مهمی در اقتصاد کشور ایفا میکنند. البته حد قابل اعتنایی از این رشد به افزایش نرخ تورم سالانه برمی گردد. چنانچه ارزش حقیقی رشد مبالغ این تراکنشها محاسبه شود افزایش آن طی ۱۳ سال گذشته به زحمت به ۱۵۰ درصد میرسد.
اما نکته قابل توجه در دادههای شاپرک، تغییر روند تراکنشهای مختلف یعنی تراکنش موبایلی، پایانه فروش و اینترنتی ست. آمارها نشان میدهد در سال ۱۳۹۲، پایانههای فروش نقش غالب را داشتند و بیشتر خریدها از طرق آنها انجام میشد. اما در سالهای اخیر، تراکنشهای اینترنتی رشد زیادی پیدا کرده است. علت کاهش تراکنشهای موبایلی این است که تراکنشهای موبایل به کد USSD محدود است و اپلیکیشنها در آمار اینترنتی لحاظ شده است.
با افزایش سرعت اینترنت و به بازار آمدن گوشیهای هوشمند جدید با سرعت تراکنش بالاتر، دسترسیها راحتتر شده و میل به خرید اینترنتی افزایش پیدا کرده است. هرچند در این رشد باید این موضوع را لحاظ کنیم که در برخی از ماههای سال عموما به دلیل افت تقاضا، مثل فروردین و اردیبهشت هر سال، یا افت تقاضایی که در شرایط جنگ و کاهش دسترسی اینترنت ایجاد شد، میزان خریدهای اینترنتی کاهش محسوسی پیدا کرده است.
بررسی وضعیت تراکنشهای شبکه شاپرک این نکته را هم نشان میدهد که در استانهایی با سرانه درآمد بالاتر، تعداد و مبالغ تراکنشها بسیار متفاوت بوده است. میانگین مبلغ هر تراکنش با تقسیم کل مبلغ بر تعداد تراکنش، نشاندهنده الگوی هزینهکرد مردم است. این شاخص در بعضی استانها مثل تهران یا یزد بالاتر از دیگر استان هاست، که میتواند ناشی از سطح درآمد، نوع کالاها یا میزان دیجیتالی شدن خدمات باشد. استان تهران با میانگین حدود ۵۰۰ هزار تومان با فاصله زیاد از بقیه استانها قرار گرفته است. استانهای کهگیلویه و بویر احمد و خراسان شمالی کمترین میزان این شاخص را دارا هستند.
